Żołnierz składa skargę na wojsko, czyli źle wyliczoną pensję, wymiar urlopu i warunki pracy. Kto ją rozpatrzy?

Katarzyna Piojda
Katarzyna Piojda
Inspekcja pracy nie ma uprawnień do kontrolowania żołnierzy, strażaków, policjantów, pozostających w stosunku służbowym
Inspekcja pracy nie ma uprawnień do kontrolowania żołnierzy, strażaków, policjantów, pozostających w stosunku służbowym Jarosław Jakubczak
Zaniżone wynagrodzenie, złe rozliczenie urlopu szkoleniowego i nieodpowiednie traktowanie przez szefostwo - tych aspektów dotyczyła skarga, z jaką pewien żołnierz zgłosił się do inspekcji pracy. Wyjaśniamy, kto rozpatruje zażalenia wojskowych.

Państwowa Inspekcja Pracy jest organem kontroli, który sprawdza firmy pod kątem przestrzegania przepisów w zakresie pracy, zwłaszcza zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz warunków zatrudnienia, czyli umów. Jeżeli pracownik np. nie otrzymuje wypłaty w terminie, szefostwo nie zamierza zapłacić mu za pracę w nadgodzinach lub w święta albo nie chce udzielić przysługującego mu urlopu, to on te sprawy może zgłosić właśnie do inspekcji pracy. Żołnierze zawodowi są jednak zatrudnieni w specyficznym przedsiębiorstwie. Zgłoszenia od zatrudnionych w armii rzadko kiedy są przekazywane do PIP. Przykładem jest województwo kujawsko-pomorskie.

Trwa głosowanie...

Od czego powinna zależeć długość urlopu?

- W latach 2023-2024 wpłynęła jedna skarga, w której skarżący, będący żołnierzem, zgłosił m.in. zarzut zaniżania jego uposażenia, naruszenia jego uprawnień dotyczących urlopu szkoleniowego oraz niewłaściwych zachowań ze strony przełożonego - zaznacza Waldemar Adametz, zastępca Okręgowego Inspektora Pracy w Bydgoszczy. - Państwowa Inspekcja Pracy jest jednak organem powołanym do przestrzegania przepisów prawa pracy przez pracodawców i przedsiębiorców zatrudniających osoby w zakresie uregulowanym ustawą o Państwowej Inspekcji Pracy.

Co może inspektor pracy

Czy to oznacza, że sprawa, zgłoszona przez żołnierza do inspekcji, nie zostanie zweryfikowana? - Inspektor pracy nie ma uprawnień do kontrolowania m.in. żołnierzy, strażaków, policjantów, pozostających w stosunku służbowym - odpowiada insp. Adametz. - Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, do zadań PIP należy jedynie nadzór i kontrola zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy żołnierzom w służbie czynnej, wykonującym powierzone prace.

Ekspert dodaje: - Sprawy uposażenia żołnierzy są uregulowane w Dziale XIV ustawy o obronie Ojczyzny, a postępowanie dotyczące służby wojskowej w Dziale IX tej ustawy. Podobnie policjantów, którzy nie są pracownikami w rozumieniu Kodeksu pracy, ale funkcjonariuszami pełniącymi służbę w określonej jednostce policji, dotyczą odrębne niż kodeks pracy akty prawne. Z kolei kwestie związane z zachowaniami, mogącymi nosić znamiona mobbingu, jako sprawy sporne, rozstrzygane są przez sądy pracy.

Skarga żołnierza

Żołnierz czynnej służby wojskowej ma prawo wnoszenia skarg i składania meldunków do właściwych przełożonych lub organów wojskowych. Tak stanowi rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 czerwca 1995 r. w sprawie zasad, trybu wnoszenia i rozpatrywania skarg i meldunków żołnierzy czynnej służby wojskowej oraz określenia właściwości organów wojskowych w tych sprawach. W tych przepisach wskazano, że „wniesienie skargi lub meldunku nie wstrzymuje wykonania rozkazu (polecenia) przełożonego, chyba że wykonanie rozkazu (polecenia) byłoby przestępstwem”.

Organami wojskowymi, uprawnionymi do przyjmowania i rozpatrywania skarg żołnierzy, są:

  • minister obrony narodowej,
  • podsekretarze stanu (wiceministrowie obrony narodowej),
  • szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego,
  • szefowie (dyrektorzy) instytucji wojskowych,
  • dowódcy okręgów wojskowych i rodzajów sił zbrojnych,
  • dowódcy związków taktycznych, dowódcy oddziałów i pododdziałów - od dowódcy plutonu (równorzędnego) wzwyż.

Do kogo trafi skarga żołnierza

W sprawach dotyczących naruszenia uprawnień żołnierza, skargę rozpatruje bezpośredni przełożony dowódcy jednostki wojskowej, szefa (dyrektora) instytucji wojskowej, w której żołnierz pełni służbę. Gdy kwestie dotyczą sposobu załatwiania spraw żołnierza przez przełożonych i organy wojskowe, wówczas organem lub przełożonym właściwym do rozpatrzenia skargi jest ten organ wojskowy lub przełożony nadrzędny nad tym, który sprawę rozpatruje bądź rozpatrywał. Jeżeli chodzi o niedociągnięcia w działalności organów wojskowych lub nadużyć, to ich wyjaśnianiem zajmuje się organ wojskowy bezpośrednio wyższego stopnia w stosunku do organu wojskowego, którego meldunek dotyczy. Gdy z kolei incydent dotyczy naruszenia praworządności oraz zasad zaspokajania potrzeb żołnierzy, wyjaśnia go organ wojskowy bezpośrednio wyższego stopnia w stosunku do organu wojskowego, w którego podległości żołnierz pełni służbę wojskową.

Jeśli żołnierz nie dostanie odpowiedzi w terminie lub ją otrzyma, ale nie będzie ona po jego myśli, ma on prawo wnieść skargę do organu wojskowego bezpośrednio wyższego stopnia w stosunku do organu, do którego ją wnosił.

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Ślubowanie olimpijczyków - wywiad Przemysław Zamojski

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wróć na strefaobrony.pl Strefa Obrony