Szczyt NATO: Sojusz będzie dalej wspierał Ukrainę w wojnie z Rosją

Łukasz Prus
Łukasz Prus
Wideo
emisja bez ograniczeń wiekowych
Deklaracja końcowa opublikowana przez NATO po jubileuszowym szczycie w Waszyngtonie zawiera szereg odniesień dotyczących dalszej pomocy dla Ukrainy. Sojusz obiecuje szerokie wsparcie techniczne, finansowe i szkoleniowe, dając również wyraz poparcia politycznego dla Kijowa.

Spis treści

Sam szczyt NATO w Waszyngtonie rozpoczął się w cieniu poważnego uderzenia rakietowego na ukraińskie miasta, który Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej przeprowadziły 8 lipca, atakując pociskami manewrującymi i balistycznymi Kijów, Dniepr i Krzywy Róg. Atak był katastrofalny w skutkach i rozgrzał debatę o pilnej potrzebie dostarczenia Ukrainie większej ilości nowoczesnych systemów obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej.

Wzmocnienie ukraińskiej obrony powietrznej

Z kolei w Polsce media szeroko komentowały zapis polsko-ukraińskiego porozumienia w dziedzinie bezpieczeństwa, dotyczący możliwości możliwego zaangażowania sił zbrojnych państw zachodnich w zestrzeliwanie pocisków rakietowych i dronów lecących w stronę Polski jeszcze nad terytorium Ukrainy.

Zapis samego porozumienia wprawdzie odnosi się do tej kwestii bardzo ostrożnie i mówi jedynie o konieczności dialogu z „innymi partnerami” (w praktyce chodzi o Stany Zjednoczone i NATO) na ten temat, ale część polskiej infosfery potraktowała sprawę jako bliską wprowadzenia w życie. Deklaracja końcowa szczytu NATO nic na ten temat nie mówi, chociaż należy założyć z dużą dozą prawdopodobieństwa, że był on dyskutowany w Waszyngtonie. Konkretów jednak brak, a szef polskiej dyplomacji Radosław Sikorski w trakcie szczytu powiedział mediom, że „to tylko pomysł”.

Jeżeli chodzi o wzmocnienie obrony nieba nad Ukrainą, to państwa NATO zadeklarowały, że dostarczą nad Dniepr kolejne systemy obrony powietrznej, w tym cztery baterie systemu PATRIOT i jedną baterię europejskiego systemu SAMP/T. Będzie to bardzo cenne wsparcie dla Sił Zbrojnych Ukrainy, ponieważ systemy te są zdolne do przechwytywania pocisków balistycznych. Przekazanie Ukrainie kolejnych systemów obrony powietrznej nie jest jednak bezpośrednio związane z ustaleniami szczyty waszyngtońskiego, a prace nad przygotowaniem tego „przeciwlotniczego pakietu” trwały już od kilkunastu tygodni.

Ponadto w najbliższym czasie Siły Powietrzne Ukrainy otrzymają pierwsze samoloty wielozadaniowe F-16. Wprowadzenie ich do służby znacznie odciąży naziemne systemy obrony powietrznej, a samoloty będą mogły być wykorzystywane np. do strącania pocisków manewrujących i innych celów powietrznych nad terytorium Ukrainy.

Deklaracje polityczne małego kalibru

Kwestia ukraińska pojawia się już w jednym z pierwszych punktów deklaracji końcowej szczytu w Waszyngtonie. W jej tekście czytamy, że inwazja Rosji na Ukrainę zniszczyła pokój i stabilność w obszarze euroatlantyckim i poważnie zagroziła bezpieczeństwu światowemu. „Rosja pozostaje najważniejszym i bezpośrednim zagrożeniem dla bezpieczeństwa sojuszników”, napisano w deklaracji.

W tekście znalazła się deklaracja wzmocnienia pomocy NATO dla Ukrainy, aby państwo to mogło „zwyciężyć w walce o wolność” i pogłębić partnerstwo z Sojuszem. W dokumencie podkreślono, że „silna, niezależna i demokratyczna” Ukraina jest niezbędna dla zapewnienia bezpieczeństwa i stabilności w obszarze euroatlantyckim. Napisano też, że walka Ukrainy o niepodległość, suwerenność oraz integralność terytorialną „w granicach uznanych na arenie międzynarodowej” bezpośrednio przyczynia się do bezpieczeństwa euroatlantyckiego.

Z tekstu deklaracji wynika, że współpraca pomiędzy Sojuszem i Kijowem będzie w dalszym ciągu realizowana w oparciu o formułę Rady NATO-Ukraina ustanowionej w 2023 r.  Na pewno nie spełnia to oczekiwań Ukrainy, dla której jednym z najważniejszych celów politycznych jest akcesja do NATO. Brzmienie deklaracji końcowej plasuje się również poniżej oczekiwań wielu zachodnich dyplomatów i analityków, którzy choć za pewne uznawali, że w Waszyngtonie Ukraina nie zostanie zaproszona do NATO, to jednak wskazywali jako prawdopodobne i pożądane zainicjowanie jakiejś formy bliższej politycznej współpracy z Kijowem, jednocześnie konkretnie definiującej dalszą drogę Ukrainy do uzyskania statusu członka Sojuszu.  

W deklaracji zapisano jednak, że NATO w popiera prawo Ukrainy do podejmowania decyzji co do własnego bezpieczeństwa. „Przyszłość Ukrainy jest w NATO”, czytamy w tekście dokumentu, który podkreśla też, że NATO będzie dalej wspierać Ukrainę we wprowadzaniu reform dotyczących ustroju demokratycznego, gospodarki oraz sił zbrojnych i bezpieczeństwa.

W warstwie retorycznej deklaracja mówi nawet, że droga Ukrainy do pełnej integracji euroatlantyckiej, w tym do członkostwa w NATO, jest „nieodwracalna”. Deklaracja zawiera też potwierdzenie mówiące o tym, że zaproszenie Ukrainy do NATO będzie mogło być wysłane, gdy wszyscy Sojusznicy wyrażą na to zgodę i spełnione zostaną wszystkie konieczne warunki.

Kroki podejmowane w celu zbliżenia politycznego między NATO i Ukrainą są jednak dostrzegalne. Za takie uznać należy uznać stworzenie stanowiska starszego cywilnego przedstawiciela NATO, który będzie rezydował w Kijowie. Ponadto samo kierownictwo polityczne NATO na gruncie tekstu deklaracji wskazało, że decyzje szczytu waszyngtońskiego oraz Rada NATO-Ukraina stanowią „most” prowadzący Kijów do członkostwa w Sojuszu.

Szczyt NATO: Sojusz kontynuuje wsparcie wojskowe dla Ukrainy

W deklaracji końcowej znalazł się szereg zapisów wskazujących na konkretne formy pomocy wojskowej oraz innych działań mających na celu zwiększenie zdolności obronnych Sił Zbrojnych Ukrainy. NATO podjęło decyzję o uruchomieniu dedykowanej inicjatywy (NATO Security Assistance and Training for Ukraine – NSATU), której zadaniem będzie koordynacja dostarczania wsparcia materiałowego i szkoleniowego dla Sił Zbrojnych Ukrainy przez państwa należące do Sojuszu. W praktyce oznacza to, że wsparcie pomoc udzielana Ukrainie przez państwa zachodnie będzie bezpośrednio koordynowana przez NATO.

NSATU ma działać na terenie krajów członkowskich, a jednym z jej zadań będzie też wspieranie transformacji ukraińskiego wojska, co ma umożliwić Ukrainie dalszą integrację z NATO. Zgodnie z prawem międzynarodowym taka forma pomocy Ukrainie nie uczyni NATO stroną w wojnie rosyjsko-ukraińskiej, podkreślono w tekście deklaracji.

W Waszyngtonie potwierdzono, że NATO stworzy Połączone Centrum Analiz, Szkolenia i Edukacji NATO-Ukraina (NATO-Ukraine Joint Analysis, Training, and Education Centre - JATEC), które zostanie zlokalizowane w Bydgoszczy. Jednostka ta będzie analitycznie opracowywać wnioski wynikające z przebiegu działań wojskowych na Ukrainie i przyczyniać się do zwiększania interoperacyjności pomiędzy wojskami NATO a Siłami Zbrojnymi Ukrainy.

Będzie broń dla Ukrainy i inne wzmocnienie

Kluczowym fragmentem deklaracji końcowej szczytu waszyngtońskiego stanowi zobowiązanie do długoterminowej pomocy w dziedzinie bezpieczeństwa dla Ukrainy. Tekst wskazuje, że w ciągu najbliższego roku państwa NATO przeznaczą min. 40 mld euro na wsparcie militarne dla Kijowa. Kwota ta ma zostać przeznaczona na dostawy systemów uzbrojenia, amunicji oraz sprzętu wojskowego dla Sił Zbrojnych Ukrainy, a także szkolenia ukraińskich żołnierzy.

Pieniądze te mają pokryć też koszty operacyjne związane z udzielaniem pomocy Ukrainie, np. dotyczące logistyki czy wzmacniania ukraińskiej infrastruktury obronnej i przemysłu zbrojeniowego. W deklaracji wskazano również, że zdolności produkcyjne przemysłów obronnych państw należących do NATO będą dostępne dla Ukrainy. Nie jest jasne, co zapis ten oznacza w praktyce, być może chodzi o brak ograniczeń w sprzedaży zachodnich systemów uzbrojenia Ukrainie bądź traktowanie kontraktów na rzecz Sił Zbrojnych Ukrainy jako priorytetowe.

Należy podkreślić, że deklaracja dotycząca przeznaczenia kolejnych 40 mld dolarów na pomoc wojskową dla Ukrainy nie oznacza wzrostu wsparcia ze strony państw zachodnich. W deklaracji zauważono bowiem, że w okresie od lutego 2022 r. wszystkie państwa NATO udzielały Ukrainie wsparcia o wartości właśnie ok. 40 mld euro rocznie.  

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wróć na strefaobrony.pl Strefa Obrony